izmir-diş-poliklinikleri-izmir-diş-hekimleri
01 Ağu 2022

ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ (PEDODONTİ)

Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği) Nedir ?
Pedodonti / Çocuk Diş Hekimliği, bebeklikten genç erişkiniğe uzanan süreçte, çocukların süt ve
daimi dişlerini sağlıklı olarak korumayı, çürük, travma vb. durumlarda ortaya çıkan problemleri
tedavi etmeyi amaçlayan diş hekimliğinde özelleşen bir uzmanlık alanıdır.

İlk Diş Muayenesi Ne Zaman Yapılmalıdır ?
Amerikan Pediatrik Diş Hekimleri Birliği (American Academy of Pediatric Dentistry-AAPD) ve
Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organisation-WHO) ilk diş hekimi muayenesinin ilk süt dişi
çıktıktan sonra (genellikle 6 ay – 1 yaş arasında) yapılmasını önermektedir.

Süt Dişleri Önemli midir ?
Bebeklikten çocukluğa uzanan zaman diliminde ağızda yer alan süt dişleri beslenme, konuşma ve
estetik gibi pek çok göreve sahiptir. Bu dönemde süt dişlerinin yanlış beslenme, iyi olmayan oral
hijyen..vb gerekçelerle çürümesi ve sonrasında kaybedilmesi çocukların beslenme problemlerine
yol açmaktadır. Başlangıçta çürükler henüz çok ilerlememişken yemek sonrası ağrı olarak kendini
gösteren ağrılar ilerleyen dönemlerde devamlı, gece uykudan uyandıracak şiddette ağrılara
dönüşmektedir. Dolayısıyla çocuklar yemek yemek istememekte ve yeterli beslenememe problemi
ortaya çıkmaktadır. Gece uykularının bölünmesi ve çocukların düzenli uyuyamaması da tıpkı
yetersiz beslenme gibi çocukların gelişimini olumsuz yönde etkileyecektir.

Biberon Çürüğü Nedir ?
Erken çocukluk çağı çürüğü ya da halk arasındaki ismiyle “biberon çürüğü” genellikle yanlış
beslenme alışkanlıkları sonucu üst ön kesici dişlerde mat tebeşirimsi beyaz renklenmeler
şeklinde başlayıp çok hızlı ilerleyen sonrasında dişlerin kaybına kadar gidebilen çürük tipidir.
Aslında bu problemde etken biberon değil, biberonun içindeki süt/sıvıdır. Hem anne sütü hem
inek sütü doğal olarak şeker içermektedir. Sütlerin içine katılan pekmez, şeker, tatlandırıcı diğer
besinler de bu durumu kötüleştirmektedir. Bebeklerin gece yatmadan önce/uyku sırasında
biberon ile beslenmeleri sütün uyku sırasında ağız içerisinde kalmasına, bakterilerin çoğalması
için elverişli bir ortam yaratarak uyku sırasında azalan tükürük akışı ile çürüklerin oluşmasına
neden olmaktadır. Bu nedenle özellikle gece beslenmesi sonrası dişlerin temizlenmesi büyük
önem taşımaktadır.

Biberon Çürüğünden Korunmak için Neler Yapılabilir ?
-Bebeğinizin erken dönemde doğru beslenme alışkanlıkları kazanması, alınabilecek önlemler ve
risk tayinin yapılabilmesi için; çocuğunuzun ilk dişleri çıktığında mutlaka bir pedodontiste /çocuk
diş hekimine başvurunuz.

-Bebeğinizi emzirerek ya da biberon ile uykuya dalmasına izin vermeyiniz. Eğer bu alışkanlıkları
önleyemiyorsanız beslenme sonrası mutlaka su içiriniz.

-Dişler sürmeye başladıktan hemen sonra parmak fırçalar ya da temiz tülbentler yardımıyla
beslenme sonrası dişlerini temizleyiniz.

-Biberonun içine pekmez, şeker ya da diğer tatlandırıcıları eklemeyiniz, emziğini bu maddelere
batırıp çocuğunuza vermeyiniz.

Fluorid Uygulaması Nedir ?
Fluorid uygulaması başlangıç aşamasındaki çürükleri kontrol altına alabilmek, diş minesini zararlı
asitlerden korumak ve yeni çürük oluşumunu önlemek için bilinen en etkili ve basit yöntemdir.
ABD ve diğer gelişmiş ülkelerde, çürük artışının önüne geçilebilmesinde en etkili yöntemin
düzenli fluorid uygulamaları olduğu belirtilmektedir (The American Academy of Pediatric
Dentistry – Guideline on Fluoride Therapy). Diş yüzeyine uygulanan jel ya da cila formları diş
içeriğindeki kalsiyum ile birleşerek dişlerin zararlı asitlere karşı daha dayanıklı olmalarını
sağlamaktadır. Doktorunuz yapılacak muayene sonrası çocuğunuzun ihtiyaçları doğrultusunda
fluorid uygulama yöntemi ve sıklığı konusunda siz ebeveynleri bilgilendirecektir.

Fissür Örtücü Uygulaması Nedir ?
Azı dişlerinin yüzeylerinde yer alan küçük çukurcuklara “fissür” denilmektedir. Bu çukurcuklar
diş fırçasıyla temizlenmesi zor alanlar yaratmaktadır. Çiğnemenin etkin olarak yapıldığı azı
dişlerinde, özellikle düzenli fırçalama alışkanlığı henüz oluşmamış çocuklarda, bu alanlarda
başlayıp hızlı ilerleyen çürüklere çok sık rastlanmaktadır. Fissür örtücü uygulamalarının asıl
amacı bu çukurcukların dolgu benzeri maddeler ile dişe zarar verilmeden doldurulması ve
böylece fırçalama ile daha kolay temizlenebilir alanlar oluşturmak, olası çürükleri önlemektir.
Bilindiği gibi “En akılcı tedavi hastalık oluşmadan önce yapılacak koruyucu tedavidir.

Süt Dişleri Erken Dönemde Çekilirse Ne Yapılmalıdır ?
Süt dişlerinin beslenme, konuşma ve estetiğin yanı sıra altından gelecek daimi dişler için
rehberlik yapma görevleri de vardır. Süt dişlerinin hemen altında konumlanan daimi dişlerin,
sürerken süt dişlerini iterek ağız içindeki gerçek konumlarına ulaştıkları düşünülmektedir. Bu
süreçte süt dişlerinin olası problemler (çürük, travma..vb) sebebiyle erken dönemde kaybı
sonrasında, süt dişinin muhafaza ettiği yerin korunmaması, yandaki dişlerin boşluğa
devrilmesine ve daimi dişlerin sürme zamanı geldiğinde doğru şekilde sürememesine,
çapraşıklıklara neden olmaktadır. Bu da ilerleyen dönemde uzun süreli ortodontik tedavi ihtiyacı
doğurmaktadır. Dolayısıyla süt dişlerinin erken dönemde çekimleri sonrası çekim boşluğunun yer
tutucu olarak adlandırılan basit önleyici apareyler ile korunması hem çocuğunuzun dişlerinin
doğru konumlanmasını sağlayacak, hem de ilerleyen dönemde oluşacak çapraşıklıkları önleyerek
çocuğunuzu uzun süreli ortodontik tedavilerden koruyacaktır.

Çocuklarda Diş ve Çevre Doku Yaralanmalarında Neler Yapılmalıdır ?
Çocukların düşme, çarpma gibi kazalar sonrasında ağız bölgesine aldıkları darbe sebebiyle,
dişlerin kırılması, yer değiştirmesi ya da yerinde çıkması gibi durumlara çok sık rastlanmaktadır.
Bu tür durumlarda en hızlı sürede bir pedodontiste başvurulması ve acil müdahalenin yapılması
gerekmektedir. Ebeveynler ciddi bir durum olmadığını düşünseler bile bir pedodontist tarafından
ağız içi değerlendirmenin yapılması, gerekliyse film ile durumun tespiti, olası problemlerin önüne
geçilebilmesi açısından çok önemlidir.

Sedasyon ya da Genel Anestezi Altında Diş Tedavilerinin Yapılması Mümkün müdür ?
Diş hekimi korkusunu aşamayan, tüm çabalara rağmen koltukta tedavi olmak istemeyen, endişe
düzeyi çok yüksek çocuklarda diş tedavilerinin yapılabilmesi için sedasyon ya da genel anestezi
uygulamaları tercih edilmektedir. Çocukluk döneminde bu tedavileri yaptırmak istemeyen

çocuklara zorla müdahale edilmesi hem yapılan tedavilerin planlanan şekilde ve kalitede
yapılmasına engel olur hem de ilerleyen dönemde ve yetişkinlikte diş hekimi fobisinin
gelişmesiyle sonuçlanabilir. Dolayısıyla çocukları zorlamadan, gerekli sayıda koltukta tedavi
denemesinde başarı sağlanamıyorsa sedasyon ya da genel anestezi tercih edilmelidir. Böylece
hem tek seferde ağızdaki tüm problemleri çözmek mümkün olmakta hem de çocuklar kötü
tecrübeler yaşamadan sağlıklarına kavuşabilmektedir.